Ding 19 Integreren

Eén van de opdrachten die ik mij als mediacoach stel is de integratie van mediawijsheid op school te bevorderen. Bij AGORA ligt het aanbod om door middel van een workshop met het team de implementatie handen en voeten te geven. Het is belangrijk dat er in het team consensus is over de wijze van implementatie. Een goede reden om het team bij dit onderwerp te betrekken. Hierdoor ontstaat een draagvlak om met dit onderwerp gericht aan de slag te gaan.

In het kader van 'actief burgerschap en sociale cohesie' is mediawijsheid een opdracht voor iedere school en is daarmee het is eigenlijk geen keuze meer of je als school er wel of niet mee aan de slag gaat.

Ding 19 begint met de discussie of je mediawijsheid moet integreren in het curriculum of dat het een (los) onderdeel van het aanbod wordt. Het antwoord ligt volgens mij op schoolniveau. Het is namelijk belangrijk rekening te houden met de onderwijsvisie van de school. Kennisnet geeft mij hiervoor een bruikbaar handvat. Werkt de school volgens aan 'kennisconstructie' of, aan de andere kant van het spectrum, aan 'kennisoverdracht'. In de praktijk zie je eigenlijk geen scholen die volledig aan de ene kant of volledig aan de ander kant werken. Wel zie je dat er een voorkeur is.

Zodra de school zich bewust is van de plek in bovenstaand spectrum kunnen relevante bronnen en strategieën gekozen worden. In een daarop volgende stap wordt dan relevant materiaal en werkvormen gekozen. Hierbij kan de mediacoach een grote rol spelen. Immers deze is op de hoogte van het huidige aanbod.

Schoolteams verschillen van elkaar als het gaat om de onderwijsvisie, ze vormen echter een grote overeenkomst als het gaat om de aanwezige kennis van en over mediawijsheid. De meeste collega's zijn niet opgegroeid in een multimediale wereld en weten er gewoonweg niet zoveel van. Dit maakt het voor collega's vaak lastig en moeilijk om een goede afweging te maken over wat te doen. Het maakt je ook onzeker als je over een onderwerp iets moet vinden EN les geven als je er weinig over weet. Het gevaar bestaat dan al snel om in geboden en verboden te schieten, iets waar uiteindelijk de kinderen, leerkrachten, school en ouders niets mee opschieten en het juist contraproductief gaat werken.  

Tidens de workshop die scholen van AGORA kunnen afnemen wordt stilgestaan bij de bovengenoemde aspecten. Ik adviseer scholen echter ook om, naast de workshop, een ouderavond over mediawijsheid te organiseren. Hierbij is het dan ook van belang dat leerkrachten deze avond bezoeken om zo ook de eigen kennis aan te vullen.

De workshop is van harte aanbevolen. Graag geef ik in een gesprek de AGORA directeuren en/of ict-coördinatoren meer informatie.         

Ding 18 Toetsen

Mooi, al die online tooltjes voor het overhoren van kennis. Zeker als ze ook op de 'verboden' mobieltjes werken. Ze passen volgens mij goed bij de uitgangspunten van Opbrengst Gericht Werken. Vooral het meten van parate kennis is op dit moment erg in trek en met deze tooltjes makkelijk te doen. De resultaten kunnen de kinderen in een (online) portfolio opnemen en passen zodoende ook in het gedachtegoed van Continuous Improvement 

Toch doen we kinderen, naar mijn mening, tekort als we onze inspanning alleen hierop richten. Met name deze cursus maakt duidelijk dat we kinderen meer moeten meegeven dan parate kennis. Onderstaande afbeelding geeft goed aan wat in het onderwijs ook belangrijk is. De meeste overhoor tools kunnen goed helpen bij schil één: Taal & Rekenen, maar helpen ons nauwelijks bij de overige schillen. Met name de tweede schil wordt steeds belangrijker. 

21st century skills

De webquest is naar mijn mening een uitzondering op de genoemde tools. Deze kan, mits zo ontworpen, veel doen aan het ontwikkelen van de omliggende competenties in de tweede schil. In oktober 2011 kwam in de serie Onderzoeksreeks van Kennisnet het boekje Wat weten we over webquests uit. In dit boekje wordt beschreven hoe we in het onderwijs met de webquest kunnen omgaan en hoe optimaal resultaat kan worden verkregen. Met name de toekomst van de webquest, beschreven in H4, geeft een mooi vergezicht. Gezien de snelle ontwikkelingen van ict zal dit snel binnen handbereik liggen. De vraag is of we binnen het onderwijs dit allemaal kunnen bijhouden.

Dit blog is geschreven in het kader van 23 onderwijs dingen voor po   Ding 18 Toetsen

Ding 17 Klas 2.0

Onlangs mocht ik een tijdje 'spelen' met de Skoolmate. Een veelzijdige, compacte en degelijke laptop. Eigenlijk de voorloper van de tablets. De besturing met een pennetje op het beeldscherm voelde wat lastig aan. De meeste tablets doen dat beter. Misschien is dit appels met peren vergelijken want met de tablets zijn we weer een ICT generatie verder dan de Skoolmate.

Bij de start in ons nieuwe schoolgebouw, enkele jaren geleden, werden allerlei nieuwe ICT technieken in gebruik genomen. Er was o.a. wifi in het hele gebouw aangelegd voor de telefoon, computers en laptops. Helaas werd het niet wat wij ervan hadden verwacht. De performence was en bleef na allerlei interventies slecht. Soms duurde het wel 20 minuten voordat een laptop was opgestart. Ook 'ontspoorde' regelmatig het systeem tijdens het werken. Een man op de maan lukt, maar werken zoals in de getoonde filmpjes, waarbij meerdere kinderen probleemloos wireless werken, is bij ons helaas niet mogelijk geweest. Inmiddels heeft de school uit ellende een 'vast' netwerk en hangt het draadloos systeem grotendeels werkloos aan het plafond. Ook de telefoons werken inmiddels via een ander draadloos systeem. Echt jammer. 

Ik denk dat de kans van slagen van het integreren van andere vormen van leren met behulp van allerlei nieuwe tools sterk afhankelijk is van de visie die de school hierop heeft ontwikkeld. In de getoonde filmpjes zien we (helaas) niet dat scholen vooraf keuzes hebben moeten maken om bepaalde tools in te zetten. Met het team nadenken over waar je ict gaat inzetten en wat past bij de visie van de school zijn belangrijke ingrediënten voor het welslagen van klas 2.0 

Experimenteren is leuk, bijvoorbeeld met augmented reality, maar je hebt toch ook een plan nodig om het niet bij een experiment te laten. Ik denk dat experimenteren ook een onderdeel van een plan moet of kan zijn. De visieversneller van Kennisnet kan een bijdrage leveren om daadwerkelijk stappen te zetten. De afgelopen jaren heb ik met veel schoolteams van AGORA een dergelijke workshop gedaan. De workshop leverde een gedeelde visie en SMART doelen op. Inmiddels is het tijd geworden om met deze scholen te evalueren, te oogsten, bij te stellen en opnieuw een dergelijke workshop te doen. 

Blog geschreven in het kader van '23 onderwijsdingen voor het onderwijs' Ding 17 - Klas 2.0   

       

Ding 16 Digitaal werken

Mooi embedded filmpje Nieuwe combinaties in het onderwijs. Het maakt gelijk duidelijk waar het naar toe KAN gaan in het onderwijs. In dit geval vind ik het jammer dat Nederland zo'n diep gewortelde traditie van uitgevers voor het onderwijs kent. Dit staat het zelf maken van lesmateriaal, naar mijn idee, in de weg. De behoefte om zelf lesmateriaal te maken is daarom niet zo groot als bijvoorbeeld in Engeland. Daar staat het voorgeschreven curriculum centraal en de leerkracht / school is 'vrij' zelf te bepalen hoe de doelen worden gehaald. Het primair onderwijs in Engeland kent nauwelijks methoden voor taal, rekenen en wereldoriëntatie. Er wordt van de leerkracht verwacht dat deze zelf aan de slag gaat. Een groot deel van de opleiding is gericht op didactiek en het arrangeren van onderwijs. 

In Nederland bepalen grotendeels de makers van methoden hoe het aanbod in de klas eruit ziet. Een leerkracht is het 'doorgeefluik' van wat uitgevers hebben bedacht en moeten zich uitvoerig verantwoorden als ze iets anders doen. Je bedenkt je wel twee keer of je buiten de door de methode aangegeven paden gaat begeven. Het onderwijsveld wordt in deze ontstane traditie afgerekend op zelf het heft in handen nemen in plaats van aangemoedigd om als professional aan de slag te gaan. Ik zie helaas dat dit op kort termijn niet gaat veranderen. Sterker nog, ik zie juist een beweging waarin leerkrachten steeds meer gedwongen worden zich te conformeren aan de lesmethoden. Daarom ben ik sceptisch over de bewegingsruimte die we in Nederland krijgen om de in het filmpje voorgestelde werkwijze te implementeren. 

Er zal eerst een fundamentele maatschappelijke verandering in denken over onderwijs moeten plaatsvinden om dergelijke, naar mijn idee fantastische benadering, een plek te geven. De invloed van uitgevers is groot en ook zij ontdekken de mogelijkheden van het web. Het delen zal worden toegejuicht zolang het maar binnen de kaders van de uitgeverijen past. Uiteraard hangt aan het delen zoals uitgevers dit zien een prijskaartje. 

Wel zie ik dat in Nederland op het gebied van het delen van lesmateriaal varianten  zijn ontstaan. Een voorbeeld van zo'n initiatief is De Digischool. Het lijkt op Wikiwijs maar is toch weer anders en bestaat al langer. Ik mis in dit Ding een beschrijving van De Digischool. Slechts één link wijst naar (een zijdeur) van dit platform. Als één van de Digischool communitymanagers (community po 56) maak ik graag van de gelegenheid gebruik om wat reclame hiervoor te maken. 

Het delen van materiaal in de huidige onderwijscultuur is mogelijk, echter de nadruk ligt op materialen die als aanvulling kunnen dienen op bestaande onderwijsmethoden. De database leermiddelen van De Digischool is een schatkamer vol met allerlei lesmateriaal. Soms is het aanvullend op bestaande methoden, soms kan het naast of zelfs vervangend voor een (deel) van de methode gebruikt worden. In de praktijk blijkt dat veel leerkrachten het bestaande lesmateriaal uit de gebruikte methoden aanpassen voor de eigen groep. Er zijn steeds meer leerkrachten die dit willen delen met collega's via de Digischool. Wekelijks komt er nieuw materiaal bij.  

Daarnaast is er bij De Digischool van alles te vinden waarmee collega's de dagelijkse lespraktijk kunnen aanvullen en verbeteren. Klik  hier voor aanvullende informatie over De Digischool. Indien gewenst kom ik graag op school langs om (een deel van) het team te informeren over de mogelijkheden van De Digischool.

Dit blog is geschreven naar aanleiding van de cursus 23 onderwijsdingen voor po: Ding 16 Digitaal werken   

Ding 15 Video

Video

Onlangs was ik bij een bijeenkomst waar Remco Bron voorspelde dat online video de tv gaat verslaan. Er wordt in Amerika al behoorlijk geïnvesteerd in series die alleen op online platformen bekeken kunnen worden. Niet alleen YouTube, maar ook Google is hier mee bezig. 

Op uploadcinema.net is een waar filmfestival ontstaan rond filmpjes van YouTube. Degan Cohen in De Wereld Draait Door over dit onderwerp.

Het is ook mogelijk om (YouTube) filmpjes te integreren in een Word document. In de handleiding van edublogger André Manssen is te lezen hoe dat moet. Deze toepassing is handig voor het maken van (huiswerk) lesbrieven. Dit zijn enkele voorbeelden:

voorbeeld 1

voorbeeld 2

Audio

Mooie podcast voorbeelden! Ik heb met genoegen naar verschillende voorbeelden geluisterd. Ik vraag mij alleen af wie nu precies het publiek is voor deze podcasts. De opbrengst van bs. De Hooiberg is met name gericht op de buitenwacht, zoals ouders en belangstellenden. Mooi, maar halen ze daarmee de doelen die ze stellen op de startpagina van het project? 

In ieder geval hoeft het wiel niet opnieuw uitgevonden te worden als het gaat om handleidingen en instructiemateriaal! Wat een prachtige verzameling. 

Blog geschreven naar aanleiding van 23onderwijsdingenpo.nl/ding 15 video 

Ding 14 Presentatie

Dit Ding laat wel zien dat sinds de komst van web 2.0 Powerpoint niet meer de alleenheerser is als het gaat om digitaal presenteren. Voor mij was destijds Powerpoint wel een fantastische ontdekking. Mijn verslag over het eerste bezoek in 2002 aan de BETT in Londen heb ik in Powerpoint gemaakt. Ik had de smaak goed te pakken want het was een compleet digitaal prentenboek! De presentatie was opgebouwd met foto's, geluiden, hyperlinks, muziek en filmpjes. 

Inmiddels zijn we een paar versies Powerpoint verder en kan er nog (veel?) meer. Jammer dat de uitwisselbaarheid met nieuwere Office en Windows versies niet altijd werkt. Ik had in 2002 de presentatie op een CD-ROM gezet en deze zelf startend gemaakt, maar vandaag snapt WINDOWS 7 daar helemaal niets meer van. Na veel wroeten lukte het om de presentatie aan de gang te krijgen. Leuk om je oude werk weer eens te bekijken. Ik ben overigens nog steeds enthousiast over het instrument. 

Ik ben blij met de 'nieuwe' web 2.0 tools. Prezi vind ik een aanwinst. Dit jaar mogen kinderen bij ons op school ook met deze tool werken en presenteren. Ze pakken het razendsnel op. Het werken met Powerpoint is qua knoppen lastiger dan Prezi. Wel moet je goed na (laten) denken over de verhaallijn. Die is in Prezi minder vanzelfsprekend als in Powerpoint. 

Ik had van Capzles wel eens gehoord maar nog nooit iets mee gedaan of iemand ermee zien werken. Vandaag ermee gestoeid en een tijdlijn gemaakt met muziek. (Eh ja, muziekrechten ...) Het resultaat is (nog) niet om te delen, dus vandaar nog geen upload naar Slideshare. Een verslag over het bezoek aan de kinderboerderij of het werken in de schooltuin kan hiermee een mooie interactieve presentatie worden! 

De genoemde 'startpagina's' met de verwijzingen naar allerlei tools is voor mij echt rondlopen in een snoepwinkel. Ik ga de komende tijd eens rustig alles langs en hier en daar iets proberen en wellicht mee presenteren en publiceren.

De presentatietool Popplet mag wat mij betreft wel wat meer promotie krijgen. Hiermee zijn voor het onderwijs mooie presentaties te maken. Graag wil de popplet van Jasper Bloemsma over André Kuipers in het zonnetje zetten.

Kinderen kunnen ook eenvoudig met Popplet aan de slag en het werkt prachtig op het digibord.

Ook zag ik via de Scoop it! van Jasper Bloemsma een handig presentatie- / evaluatietool Junoed. Speciaal voor het onderwijs ontworpen. Leerkrachten (en kinderen?) kunnen online presentaties maken en, indien gewenst, een toets ontwerpen. Een soort Hot Patatoes , maar dan in een web 2.0 uitvoering. Het is zelfs mogelijk om de toepassing op een smartphone te laten draaien. Dus neem het verbod van mobieltjes maar weer terug, want je kunt met de smartphone in de klas handige dingen doen. Je hebt er zo maar een aantal werkstations bij!

Laatst was ik op een school en daar zag ik in de gang een serie posters hangen. Deze waren gemaakt met Glogster. Kinderen en leerkrachten hadden met elkaar de schoolregels gevisualiseerd.

Hieronder staat een voorbeeld van een Glogster voor een klaslokaal.
  

Blog naar aanleiding van 23 onderwijsdingen voor po - ding14 Presentatie

Ding 13 Informatie verwerken

Het gratis lespakket Diploma Veilig Internet (DVI), onder redactie van Kennisnet, besteedt in twee van de vijf hoofdstukken aandacht aan zoeken, begrijpen en verwerken van informatie van het internet. Zowel in het pakket voor de groepen 5-6 als in het pakket voor de groepen 7-8 is relatief veel aandacht voor dit onderwerp. 

Niet alleen voor kinderen is het een lastig onderwerp, ook volwassenen (en dus ook leerkrachten) kunnen hiermee onvoldoende uit de voeten. Ik denk dat ook menig leerkracht moeite heeft met het zoeken en vinden van de juiste informatie. Probeer H3: Werkblad Zoeken  uit het DVI maar eens te maken!

Mediageletterdheid gaat verder dan zoeken, vinden en verwerken van informatie. Bij het verwerken van  informatie kan de nieuwe media ook een belangrijke rol spelen. Op de Belgische site platformrondmediawijsheid.be staat onderstaand filmpje. Het illustreert hoe in Amerika in het voortgezet onderwijs wordt gewerkt met het begrip 'Multimedia Literacy'. Mediageletterdheid is hierbij een geïntegreerd onderdeel. Ook het bijgaand artikel 'Van een literaire naar een multimediale school' spreekt van een visie waarmee we in het onderwijs verder kunnen.

  

Wiki's Waarheid

Het weerzien van dit programma, gemaakt in april 2008, gaf mij het gevoel dat we sterk geneigd zijn  appels met peren te vergelijken. Volgens mijn bescheiden mening van één blogger ;-) mag je web 2.0 niet vergelijken met wat dan ook. Het is nieuw en biedt veel mogelijkheden die voorheen er nog niet waren. Laten we de mogelijkheden verkennen en zoeken naar toepassingen in plaats van het te vergelijken met andere vormen van media.
In de Volkskrant-online staat een Nederlandse kijk op nieuwe media en de invloeden op onze maatschappij. 

Dit geldt voor mij ook als we naar onze cursus '23 dingen po' kijken. Dit is voor mij geen bonte verzameling van elke week een nieuw tooltje die we omwille van de tool moeten gaan gebruiken in het onderwijs. De cursus is voor mij een mogelijkheid om kennis te nemen van (nieuwe) programma's waardoor ik mijn manier van werken soms aangenamer en soms makkelijker kan maken. Dezelfde benadering hanteer ik voor de organisaties waarin ik werk. Kunnen de tools en het web het werk en het onderwijs makkelijker, aangenamer, interessanter maken. Welk tooltje past en welk tooltje past niet. De tool en bijbehorende knoppen zijn voor mij geen doel op zich. Ook hier ligt voor mij de focus op mogelijkheden en aansluiting. Wat past en sluit aan bij de visie en uitgangspunten van de organisatie.        

Ding 12 Informatie zoeken

Blijft lastig, voor iedereen. Wat is waar, wat niet en waar kan ik informatie vinden zonder te verdwalen. Is  bijvoorbeeld dit waar?

Ik zie regelmatig pogingen voorbij komen om goede tools en strategieën beschikbaar te stellen, maar voor mij is daar het 'ei van Columbus' nog niet bij. 

Actief hebben wij bij AGORA met verschillende collega's een subsidie aanvraag gedaan om, samen met de makers van Nieuwsbegrip, een strategie mediageletterdheid voor kinderen te ontwikkelen. Helaas is de subsidie niet toegekend en het plan in de la beland. 

Ik denk dat we kinderen moeten leren optimaal gebruik te maken van zoekmachines en met name Google. Immers bijna iedereen gebruikt Google, dus waarom dan niet leren deze optimaal te in te zetten. In het boekje de Google code van Henk van Ess worden handige en bruikbare tips gegeven om optimaal gebruik te maken van deze zoekmachine. Daarnaast is het goed om ook andere zoekmachines te gebruiken. Davindi en Dabadoo zijn mooie alternatieven, ook omdat de strategieën van het zoeken door de machines anders is. Ook over dit laatste is een vorm van bewustwording bij leerkrachten en kinderen nodig. 

In de vernieuwde versie van Diploma Veilig Internet wordt de opdracht gegeven je naam in Google in te typen en het resultaat te bekijken en te bespreken. 

Deze mindmap is gemaakt door kinderen en een collega van de Bijenkorf. Ze hebben  bubbl.us gebruikt. De groep wilde met de AGORA leskist een schooljournaal maken en heeft, voordat ze aan de slag gingen, met elkaar bedacht welke onderwerpen aan bod moeten komen. Naar mijn idee een geslaagde manier om in een korte tijd veel ideeën te verzamelen. 

Ding 11 Samenwerken

Bestanden makkelijk delen?

Door deze cursus '23 dingen voor po' heb ik mijn account bij Google opnieuw ontdekt. Het samenwerken aan eenvoudige documenten is inderdaad heel handig. 

Toch merk ik (nog) beperkingen bij het maken van documenten in de cloud. Bijvoorbeeld een powerpoint presentatie heeft in de cloud een beperkt aantal functionaliteiten. Ook Google Docs kent z'n beperkingen. Wel constateer ik dat daar zo langzamerhand verbetering in komt, maar met de versie die op de computer staat kan nog steeds veel meer. De laatste tijd werk ik steeds meer met Prezi. Hiermee kun je prachtige presentaties maken. Het is weer eens wat anders dan Powerpoint en je hebt minder last van beperkingen. Ook kinderen kunnen het eenvoudig gebruiken voor allerlei presentaties.

Verder is de 'browser gevoeligheid' een issue. Zoals al in een eerder blog is gebleken is onder de motorkap niet alles hetzelfde. In onze scholen met Actacom is door de gebruiker niet zomaar even een andere browser te installeren. Na aanvraag en installatie is de browser (voorlopig?) alleen op de eigen werkcomputer beschikbaar en niet in je profiel. Deze beperking geldt ook voor het gebruik van Dropbox. Heel handig, staat bij ons thuis op alle computers en laptops, maar kan, volgens mij, binnen Actacom (nog) niet gebruikt worden. (Inmiddels werkt Dropbox wel, bestanden staan niet in je profiel maar worden opgeslagen op het betreffende werkstation) 

Wiki's

Aan de genoemde mogelijkheden en aanbieders van een wiki wil ik nog graag Wikikids toevoegen. Na wat doorklikken op de genoemde links kom er je uiteindelijk wel terecht, maar een rechtstreekse link en beschrijving mis ik.  

In het najaar van 2011 heeft AGORA een workshop aangeboden waarin we de mogelijkheden voor het onderwijs van Wikikids hebben bekeken. Klik hier voor de inleidende Prezi van deze workshop. Eén van de leerkrachten heeft na de workshop met haar leerlingen een wiki gemaakt over de omgeving van de school. Klik hier voor het resultaat.