Ding 9 Invloeden media

Media:
We staan er mee op en gaan er mee naar bed. Voor de val van de Muur en het IJzeren Gordijn ben ik enkele keren in de DDR geweest. Je realiseert je dan pas hoe een wereld er uitziet zonder een bombardement aan media. Sinds die tijd is er nogal wat aan media bijgekomen. Infobesitas ligt op de loer. Het lijkt mij dat diegene die zich bezighouden met het maken en versturen van de vele vormen van media ook realiseren dat overkill niet denkbeeldig is. Immers, de boodschap moet wel blijven overkomen! Je hebt er als maker van media niets aan als je boodschap de doelgroep niet bereikt. Interessante materie! 

Mediasmarties geeft hier aan hoe de ontwikkeling van kinderen in verschillende leeftijdsfasen  t.o.v. de media verloopt. Ik vind dat elke professional die werkt met kinderen deze informatie moet kennen. Ook zou de PABO hier iets mee moeten doen. Ik krijg wel eens de indruk dat de PABO dit onderdeel meer zou kunnen uitdiepen.

Onderzoek wijst uit dat, naast ouders en school, de media een grote invloed heeft op de (media)opvoeding van kinderen. Wanneer ouders en school de verantwoordelijkheid naar elkaar (blijven) toespelen en deze niet of nauwelijks oppakken voorzie ik dat de media vrij spel krijgen en misschien al grotendeels hebben.  

Ontdekoefeningen:

Mediagebruik in de groep:
Tijdens het geven van een ouderavond over mediawijsheid bespreek ik met het team en ouders de resultaten van de enquête die in de week voorafgaand wordt gehouden onder de kinderen van de bovenbouw. De accenten zijn per school verschillend maar alle onderzoekjes laten zien dat kinderen veel, langdurig en met weinig controle met media bezig zijn.   

Wallie-card:
Op Wikipedia wordt  deze zakelijke beschrijving van de Wallie-card gegeven.

Mijn Kind Online deed een jaar geleden hier een oproep om ervaringen met dergelijke vormen van betalen te melden en te delen. Ook in het onlangs verschenen rapport Pas op je portemonnee! (oktober 2011) wordt door MKO aandacht besteed aan de mogelijkheden en risico's.

Ding 8 Auteursrecht

Is er werk aan de winkel?

Ik hoor collega's aan de koffietafel regelmatig praten over de kwaliteit van de door de kinderen gemaakte werkstukken. Met name het knip en plakwerk is regelmatig onderwerp van gesprek. 

Voor veel kinderen is het maken van een werkstuk lastig. Gelukkig begeleiden veel leerkrachten de kinderen in dit moeilijke proces. Maar sluit de begeleiding wel altijd aan bij wat kinderen in dit proces nodig hebben? Als je als kind geluk hebt vertelt de leerkracht meer dan alleen over de lay-out, maar komt het bedoelde plak en knipwerk wel ter sprake? En, als het ter sprake komt, wordt dan een relatie met auteursrecht gemaakt? 

André Manssen heeft op 14 november 2011 een blog hierover geschreven. Hij stelt soortgelijke vragen en onderzoekt of er behoefte is aan (aanvullende) informatie en materialen voor het primair onderwijs.

Volgens mij past dit onderwerp in een breder kader, namelijk de discussie rond de '21 Century Learning Skills'. In onderstaande cirkel, gemaakt door Kennisnet, wordt aangegeven welke richting de komende jaren het onderwijs zou moeten opgaan om de veranderingen in de maatschappij te kunnen volgen. 

Voor mij is hierbij een essentiële voorwaarde: mediawijze kinderen EN leerkrachten. Onlosmakelijk speelt het leren gebruik maken van bestaande kennis en informatie een belangrijk rol. De mediacoach heeft in dit proces een belangrijke taak. Nu wordt de mediacoach vooral ingehuurd om de risico's van het web te bespreken, maar in de toekomst zie ik meer een rol weggelegd om kinderen, ouders en bovenal leerkrachten mee te nemen in de ongekende mogelijkheden van het web en een bijdrage te leveren aan de voorwaarden van het onderwijs in de 21e eeuw.

De tools die Rita Nieland in haar blog noemt verdienen ruim de aandacht. Elke leerkracht zou van het bestaan en functioneren van Creative Commons moeten weten en dit ook gebruiken in de lessen over o.a. het maken van een werkstuk. Ook het gebruik van het zoekformulier van Flickr moet gemeengoed worden. 

De mediacoach heeft, in nauwe samenwerking met de directie en ICT-er van de school, nog genoeg te doen. Hierbij moeten we oppassen dat we ons niet gaan verliezen in 'knoppencursussen' Als je weet hoe een auto technisch werkt kun je er nog niet mee de straat op want er is meer nodig om er mee te rijden! Zo ook bij het onderwijs met ICT. Natuurlijk is enige kennis van de techniek niet verkeerd, echter deze moet altijd ten dienste staan van didactiek en de vakinhoud. Het steeds meer gebruikte TPACK model gaat uit van deze drie elementen.   

De meerwaarde zit in de overlap van de drie componenten en het is een goed model om onderwijs met ICT los te laten komen van de gebruikelijke knoppencursus. 

Ik doe graag in een (boven)schoolse mee om dit mede vorm te geven.

Is er werk aan de winkel?       

Ding 7 Veiligheid en Pravicy

Het lijkt er op dat deze discussie pas sinds kort door een wat breder publiek wordt gevoerd dan een paar jaar geleden. Volgens mij kwam er pas wat meer aandacht voor dit onderwerp toen Wikileaks documenten online ging zetten die daarvoor slechts voor een enkeling toegankelijk waren. Het werd, naar mijn idee, een eenzijdige discussie want de vraag ging niet zo zeer over veiligheid en privacy, maar over wie is het lek en is dit diefstal.

Wikileaks, maar later ook de zaak rond het bedrijf DigiNotar en het daarop volgende initiatief Lektober , geeft aan dat overheden (toch nog vaak achter gesloten deuren) met dit probleem worstelen. Maar wordt dit ook als een probleem ervaren door de 'gewone man in de straat'. Volgens mij nog te weinig. Het filmpje Privacy Matters geeft wel een wake-up call, maar zie je ook iets gebeuren? En doet het onderwijsveld er iets mee?

Een goed initiatief vind ik het social-media-protocol van de vakbond CNV. Het geeft organisaties, dus ook scholen, de gelegenheid het onderwerp op de agenda te zetten en bespreekbaar te maken. Ik neem voor mijn blogsite in ieder geval de disclaimer over ;-)

Voor onze leerlingen zou ik zeker eens aan de slag gaan met het materiaal Databaas. Kinderen leren over veilige wachtwoorden, privacy en veiligheid op het web. 

Ook het aangehaalde artikel in mijn vorige blog Mediawijsheid in de klas uit Vives 119 is in dit kader de moeite van het lezen zeker waard. 

En dan nu .... mijn disclaimer:

© 2009 Marco Geenen. De standpunten en meningen op deze website, zijn de persoonlijke mening van Marco Geenen en staan los van eventuele officiële standpunten van AGORA en Digischool. Marco Geenen is niet verantwoordelijk voor de inhoud van uitlatingen en reacties van derden op de hier gepubliceerde stukken.

Ding 6 Kinderen 2.0

Kinderen leven IN de sociale media, 

mijn generatie MET de sociale media. 

Volgens mij maakt dit duidelijk waar de generatiekloof over gaat. Voor mij is niet het doel de kloof te beslechten, ik denk ook niet dat dit reëel  is. Wel wil ik als mediacoach bereiken dat collega's in het (AGORA) onderwijs zich bewust worden van de genoemde kloof en zich daardoor als onderwijsgevenden ook betrokken (gaan) voelen bij dit thema. Vanuit die betrokkenheid kinderen gaan coachen bij de uitdagingen, maar ook bij de risico's van het World Wide Web.

Uitdagingen: Leerkrachten ontdekken, samen met de leerlingen, de (on)mogelijkheden van de nieuwe media. Er zijn veel mogelijkheden om nieuwe media in te zetten in de dagelijkse lessen. Deze inzet geldt niet alleen voor de midden- en bovenbouw van het po, maar ook voor de onderbouw. Hier en daar zie je mooie initiatieven. Niet alleen van leerkrachten, maar ook van educatieve diensten. Een mooi voorbeeld is het project Pazzup.nl/junior In deze interactieve lessenserie wordt Hyves ingezet om met leerlingen de gevaren langs de spoorbaan te bespreken. Een deel van de communicatie tussen leerkracht en kinderen verloopt via Hyves.

Risico's: Leerkrachten weten, over het algemeen, weinig over de ins en outs van de social media en web 2.0. Ik denk niet dat zij zich dit allemaal eigen moeten maken. De kracht van leerkrachten zit meer in de 'levenservaring' en het beter kunnen duiden van informatie. Deze kennis moeten zij dan ook vooral gaan inzetten. Een mooi voorbeeld staat in Vives 119, in het artikel Mediawijsheid in de klas . Koen Steeman en John Leek vertellen hoe het kan.

De mediacoach wordt op dit moment vooral ingezet om de risico's onder de aandacht te brengen. Maar ik zie ook een rol weggelegd om juist de uitdagingen van de nieuwe media, samen met leerkrachten en kinderen, te vinden en in te zetten. De mediacoach kan ingezet worden als vraagbaak, katalysator, coach en mediator.

Een Exploratorium, zoals op 2 november 2011 in Arnhem werd geopend, kan voor leerkrachten en studenten een goede plek zijn om zich verder te bekwamen. Ik hoop dat er meer van deze plekken in  Nederland geopend worden!

Met het verschijnen van de nieuwe media is onze maatschappij wezenlijk aan het veranderen. Het onderwijs zal daar iets mee moeten doen. Geen knoppencursus, maar een aanpak volgens het TPACK model. Voor mij is dit een uitdaging! Voor u ook? Belt u de helpdesk of gaat mee op ontdekkingsreis?

    

Ding 5 Sociale media

Voor de gelegenheid weer eens mijn profiel op Hyves geopend. Was er lang niet 'op' geweest. Ik had gelijk weer hetzelfde gevoel als toen ik mijn profiel enkele jaren geleden aanmaakte: WAT EEN KERMIS! Niet alleen visueel is het bont, maar ook het bombardement aan toeters en bellen doet mij duizelen. Ik kan daar niet echt aan wennen. Kennelijk zit ik anders in elkaar dan de 7 miljoen houders van de actieve Hyves profielen. Waarschijnlijk hoor ik bij de ongeveer 3 miljoen 'slapende' Hyves gebruikers. Gelukkig voor mij: Ik hoor dan toch bij een groep. Patti Valkenburg, maar ook onderzoekers van Mijn Kind Online, wijzen er op dat mensen / kinderen graag bij een groep willen horen. Zeker ook voor kinderen een niet onbelangrijk deel van het volwassen worden. Op zoek naar je identiteit, 'vrienden' maken, krabbels plaatsen, je profiel pimpen, etc. Hoe mijn generatie ooit groot is geworden en een identiteit heeft ontwikkeld is in de huidige tijdgeest van social media dan ook nauwelijks voor te stellen.

Lespakket Hyves

Ik heb gelijk maar even gezocht naar profielen over onze school, en gelukkig, ze zijn er! Over geen van deze profielen voeren wij redactie. Het is ook niet altijd duidelijk wie dat wel doet. We hopen door het aanbieden van het lespakket Diploma Veilig Internet toch indirect invloed te hebben op de wijze waarop kinderen de profielen beheren. In de klas worden de do's en dont's besproken.   

Nog niet zo lang geleden is een compleet lespakket over het gebruik van Hyves verschenen. Deze bestaat uit 10 lessen. Heeft iemand ervaring met deze lessenserie? Ik hoor/lees het graag. (#durftevragen)

Twitter is voor mij een bron van informatie en inspiratie. Regelmatig komen er tweets voorbij waar ik iets aan heb. Ik heb gemerkt dat je een bepaalde handigheid moet ontwikkelen om het medium te gebruiken en voor je te laten werken. Mijn school heeft sinds kort ook een account op Twitter. Deze staat op dit moment alleen 'op luisteren'. 

Over de toekomst van de social media, en dus ook Twitter, wordt druk gespeculeerd. Tijdens de presentatie van BoekTweePuntNul gaf Remco Bron in zijn keynote aan dat Twitter nu op z'n hoogtepunt is. Volgens Remco zal het binnen 1,5 jaar worden overgenomen. Zie het verslag van Wilfred Rubens.

De ontwikkelingen gaan snel, heel snel. Volgend jaar een geheel nieuwe inhoud van de cursus 23 dingen?    

Ding 4 Mediawijsheid

Klik hier voor Marktplaats nummer 16, een uitgave van AGORA - Zaanstreek. Voor dit nummer is mij gevraagd een artikel te schrijven over mediawijsheid bij AGORA. Bij het artikel staat ook een interview met een ouder uit één van AGORA ouderkamers. (pag. 20 ev.)

In het artikel ga ik in op de houding, kennis en vaardigheden van kinderen, ouders en leerkrachten met betrekking tot dit onderwerp en welke invloed de nieuwe media heeft op onze huidige maatschappij. Ook schrijf ik over de schijnbare vrijblijvendheid om mediawijsheid wel of niet op de agenda van school te zetten. In geen enkel officieel stuk van de overheid staat dat scholen verplicht zijn mediawijsheid op de agenda te zetten. Toch kun je er bijna niet onder uit. Scholen moeten van de overheid werken aan 'actief burgerschap en sociale cohesie'. Mediawijsheid is, maar mijn mening, één van de ankers voor deze opdracht! In het handboek Mediawijsheid wordt een vergelijkbaar verband gelegd.

Ik vind het handboek Mediawijsheid als bron niet altijd even makkelijk als het gaat om duidelijk te krijgen wat wel en wat niet in het containerbegrip mediawijsheid (voor school) past. Verder gaat het handboek vrijwel alleen over bovenbouw PO en (onderbouw) VO.

Carola Oldemaat is in haar onderzoek naar mijn idee praktischer en duidelijker. Op pagina 8 en 11 geeft ze duidelijk aan waar de accenten zouden moeten liggen. Verder staat op de pagina's 9 en 10 een mooi overzicht van leerkracht competenties met betrekking tot mediawijsheid.

Voor AGORA scholen is op basis van o.a het handboek en het onderzoek van Carola Oldemaat een workshop ontwikkeld. Het schoolteam wordt in deze workshop uitgenodigd aan te geven op welke gebieden de school zich moet gaan ontwikkelen. Op basis van deze uitspraken wordt door de mediacoach van AGORA een schoolspecifiek bronnenboek samengesteld waarmee leerkrachten direct en praktisch in de groepen aan de slag kunnen gaan. Van harte aanbevolen!      

Ding der (23) dingen ...

Met dank aan @johwmleek

Vandaag, zaterdag 8 oktober, was het zover: BoekTweePuntNul werd gepresenteerd! In de experience BeeldenGeluid te Hilversum werden de eerste exemplaren aan de schrijvers uitgereikt.  De 123 auteurs kregen feestelijk de eerste exemplaren. Ik ben één van die auteurs en uiteraard apetrots!

Tijdens de bijeenkomst gaf Remco Bron een presentatie over hoe de toekomst van web 2.0 volgens hem er uit gaat zien. Wilfred Rubens geeft hier een mooie samenvatting van deze visie op de toekomst.

In BoekTweePuntNul worden 125 social media en web 2.0 tools beschreven. Elke auteur beschrijft een tool in maximaal 800 woorden. Mijn bijdrage gaat over Tagxedo , een tool voor het maken van woordwolken. Erg handig en goed te gebruiken in het onderwijs. Zo staan er nog 124 tools in het boek beschreven. Bij elke tool staan ook tips voor het gebruik in de klas. Een boek voor en door het onderwijs! 

Klik hier voor een inkijkexemplaar.

Hier kunt u bestellen.